C
carballo
Me’moriy Tadqiqot

Samarqand koshinlarining sirli geometriyasi va nurlari

12 May, 2025•8 daqiqa mutolaa•Muallif: carballo tahririyati
Shohi Zinda koshinlari va gumbazlari

Samarqandga qadam qo‘ygan har bir inson avvalo osmon bilan tutashib ketgan moviy gumbazlarga ko‘z tikadi. Bu rang shunchaki bo‘yoq emas — bu cheksizlik, tinchlik va ilohiy kamolot timsolidir. O‘rta asr me’morlari sopol koshinlarni pishirish va ularga sir berish jarayonida kvars qumi, mis va kobalt minerallaridan noyob uslubda foydalanishgan.

Registon va Shohi Zinda uyg‘unligi

Shohi Zinda ziyoratgohining tor yo‘lagi bo‘ylab yuqoriga ko‘tarilar ekansiz, har bir maqbaraning o‘ziga xos ornamentiga guvoh bo‘lasiz. Bu yerda takrorlanuvchi geometrik figuralar tasodifiy emas. Har bir girih va islimiy naqsh koinot tartibini, mutanosiblik qonuniyatlarini o‘zida mujassam etgan.

«Har bir koshinda asrlar nafasi va o‘chmas nurlar jilvasi saqlanadi. Bu yerda vaqt to‘xtab qolgandek tuyuladi.»

Quyoshning turli vaqtlarda tushishi koshinlar rangini o‘zgartiradi: tongda ular muloyim feruza tusga kirsa, tush paytida chuqur moviy, shomda esa oltinrang nur bilan uyg‘unlashgan zangori tus oladi. Ushbu yorug‘lik o‘yini qadimiy ustalarning nozik hisob-kitoblaridan dalolat beradi.

Zamonaviy sayohatchi uchun tavsiyalar

Agar siz Samarqand me’morchiligining asl jozibasini suratga olmoqchi bo‘lsangiz, tonggi soat 06:30 dan 08:00 gacha bo‘lgan vaqtni tanlang. Bu paytda sayyohlar kam bo‘lib, quyosh nurlari maqbara fasadlariga eng to‘g‘ri burchak ostida tushadi.